Nhua

Nhựa có từ đâu ?

Text Box: Nguồn gốc của nhựa ?

Chất dẻo (nhựa hay còn gọi là plastic ) có nguồn gốc từ các sản phẩm hóa dầu.

Chất dẻo phát hiện từ khi nào ?

Năm 1600 TCN, người Trung Mỹ đã sử dụng cao su thiên nhiên làm banh, dây, và các bức tượng nhỏ. Các chất dẻo có nguồn gốc sinh học đầu tiên như trức và protein máu là các polymer hữu cơ. Sừng gia súc được xử lý được dùng làm cửa cho những chiếc lồng đèn thời Trung Cổ.Chất dẻo đầu tiên được làm ra vào năm 1838 là vinyl clorua.

Tiếp theo đó là chất styrene vào năm 1839, acrylic vào năm 1843 và polyeste vào năm 1847. Năm 1869, thời đấy, bóng billard được Học bằng ngà voi. Do ngà voi hiếm và đắt, trong quá trình tìm kiếm một chất thay thế cho ngà voi. Sau một loạt nỗ lực bất thành, cuối cùng ông đã thành công khi trộn lẫn nitrocellulose, long não (camphor) và cồn rồi nung nóng hợp chất này lên và để nguội sản phẩm. Nhà phát minh John Hyatt đã phát hiện đặc điểm dai và dễ uốn. Vào thời đó, ngoài việc sản xuất bóng billard thì celluloid đã được sử dụng để sản xuất rất nhiều thứ như lược chải đầu, đồ chơi … Chất này đã mở đầu cho cuộc đột phá trong việc triển khai chất tổng hợp mới.

Nhua


Dựa theo cấu trúc phân tử bên trong của 3 nhóm nhựa nói trên cũng giúp chúng ta định nghĩa được một cách khái quát và phân biệt được thuộc tính khác nhau của chúng
Nhựa-nhiệt:
Các đơn phân tử có cấu trúc nối tiếp, nằm cạnh nhau, không phân nhánh. Khi bị đun nóng những phân tử này sẽ trượt xa nhau ra làm cho toàn diện vật thể biến dạng theo. Khi nguội lại vật thể đông cứng dần và tồn tại với hình dạng mới trong điều kiện nhiệt độ bình thường. Nhờ thuộc tính nóng chảy và đông cứng này nhựa-nhiệt có thể được ứng dụng và tái tạo lại nhiều lần.
Nhựa-cứng:
Bên trong nó các cao phân tử nối kết nằm cùng với nhau, tạo thành những mạng lưới nối kết rất chặt chẽ. Với nhiệt độ cao ( tương đối khi so sánh với nhựa-nhiệt ) không thể làm cho cấu trúc các phân tử thay đổi, do đó hình dạng vật thể bên ngoài cũng không thay đổi. Nhựa-cứng có độ bền cao với tác dụng của nhiệt và tính cách điện rất tốt. Trái với nhựa nhiệt, nhựa-cứng không thể nấu chảy để xử dụng lại nhiều lần.
Nhựa-đàn-hồi:
Bên trong nó các cao phân tử nối kết rối loạn không theo thứ tự với nhau. Khi vật thể bị nén thì tất cả cấu trúc cao phân tử bên trong cũng biến đổi theo. Khi để vật thể tự do, tất cả cấu trúc phân tử rối loạn đó sẽ trở về vị trí lúc ban đầu.

Chất dẻo được phát triển mạnh mẻ bởi ai ?

Tuy vậy, đây chưa thực sự được gọi là hợp chất đánh dấu sự bắt đầu xuất hiện của nhựa plastic bởi nó vẫn được chế tạo từ các hợp chất tự nhiên. Phải đợi tới 40 năm sau, một nhà hóa học khác là Leo Baekeland mới bắt đầu nung nóng phenol và formaldehyde để tạo ra nhựa , ông đã khám phá ra phenol formaldehyd vào năm 1909.Chất này có thể đổ khuôn thành bất kỳ hình dạng nào và có giá thành rẻ để sản xuất. Sản phẩm này được Baekeland gọi là Bakelite, là chất tổng hợp đầu tiên được sản xuất với số lượng lớn để sử dụng một cách rộng rãi.

Năm 1933, polyethylene được các nhà nghiên cứu của Imperial Chemical Industries (ICI) gồm Reginald Gibson và Eric Fawcett phát hiện.Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, những cải tiến về công nghệ hóa học đã dẫn đến sự bùng nổ các dạng chất dẻo mới; việc sản xuất hàng loạt đã bắt đầu vào khoảng thập niên 1940 & 1950.

Năm 1953, Chevrolet Corvette là chiếc xe ô tô đầu tiên có thân (body) được Học bằng nhựa tổng hợp nhưng cũng phải tiếp theo đó 20-30 năm thì các loại nhựa tổng hợp khác nhau mới thật sự đạt tiêu chuẩn công nghiệp và được áp dụng đại trà trong cuộc sống như ngày nay.Polypropylene được Giulio Natta tìm thấy vào năm 1954 và bắt đầu được sản xuất vào năm 1957. Trong số những mẫu chất dẻo đầu tiên dạng polymer mới phải kể đến là polystyrene (PS) được BASF sản xuất đầu tiên trong thập niên 1930, và polyvinyl clorua (PVC), được tạo ra năm 1872 nhưng được sản xuất thương mại vào cuối thập niên 1920. Năm 1954, polystyrene giãn nở (được dùng làm tấm cách nhiệt, đóng gói, và ly tách) được Dow phát minh.


Nhua

Việc phát hiện ra Polyethylene terephthalat (PET) đã tạo ra nhiều ứng dụng của Calico Printers' Association ở Liên hiệp Anh vào năm 1941; nó được cấp phép cho DuPont ở USA và các ICI khác, và là một trong số ít chất dẻo thích hợp cho việc thay thế thủy tinh trong nhiều trường hợp, tạo ra nhiều ứng dụng về chai nhựa ở châu Âu.Sự phát triển của chất dẻo đã tạo

nhiều ứng dụng của vật liệu dẻo tự nhiên (như chewing gum, shellac) để dùng làm các vật liệu tự nhiên có sự can thiệp bằng hóa học (như cao su, nitrocellulose, collagen, galalit) và cuối cùng là các phân tử tổng hợp hoàn toàn (như bakelite, epoxy, Polyvinyl clorua).

Hợp chất này đã được sử dụng để làm rất nhiều thứ như tay cầm điện thoại, phụ kiện ô tô … Ngày nay thậm chí loại nhựa này vẫn còn được sử dụng để làm cúc áo, tay cầm ấm nước, tay cầm dao, kéo … Bakelite mới thực sự đánh dấu sự phát triển của nhựa tổng hợp plastic.

Dị ứng với nhựa, đừng coi thường!

Tác giả: Mỹ Thuận.   Tham vấn y khoa: TS. Dược Khoa Trương Anh Thư.

Share on Facebook (Opens in new window)Bấm để chia sẻ lên LinkedIn (Opens in new window)Bấm để chia sẻ trên Google+ (Opens in new window)Bấm để chia sẻ trên Twitter (Opens in new window)

Dị ứng nhựa, đừng coi thường!

Dị ứng nhựa là một phản ứng xảy ra với những protein nhất định được tìm thấy trong mủ của cây cao su – một dạng chất lỏng màu trắng đục. Dị ứng nhựa nghĩa là cơ thể bạn hoặc cơ thể con bạn đã nhầm lẫn nhựa là một chất có hại.

Dị ứng nhựa có thể gây ra các phản ứng dị ứng khác nhau từ dị ứng da cho đến sốc phản vệ, một trong những tình trạng có thể đe dọa đến tính mạng. Bác sĩ có thể giúp bạn xem xét liệu bạn hoặc con bạn có bị dị ứng nhựa không hoặc bạn có đang có nguy cơ tiềm tàng dẫn đến bệnh này không.

Việc tìm hiểu và biết rõ những chất hoặc sản phẩm có thể gây ra dị ứng nhựa có thể giúp bạn và con bạn ngăn ngừa tình trạng này.
Dấu hiệu và triệu chứng của dị ứng nhựa là gì?

Nếu bị dị ứng nhựa, bạn hoặc con bạn có thể sẽ có phản ứng ngay sau khi bạn tiếp xúc với chất nhựa từ găng tay cao su hoặc hít phải nó từ một người vừa mới gỡ găng tay ra. Triệu chứng dị ứng nhựa có thể diễn ra từ nặng đến nhẹ tùy theo mức độ nhạy cảm của bạn và nồng độ chất nhựa bạn và con bạn tiếp xúc. Những triệu chứng này sẽ trở nên nghiêm trọng hơn nếu bạn cứ lặp đi lặp lại hoặc tiếp xúc thường xuyên với nhựa.

Tấm ván nhựa



Các triệu chứng nhẹ của dị ứng nhựa bao triệu chứng nặng hơn bao gồm:

Triệu chứng sốc phản vệ. Nếu bạn hoặc con bạn bị sốc phản vệ do dị ứng nhựa, điều này có thể dẫn đến chết người. Sốc phản vệ xuất hiện ngay sau khi cơ thể tiếp xúc với nhựa, đặc biệt nếu bạn là người mẫn cảm, mặc dù hiếm khi sốc phản vệ xảy ra nếu bạn lần đầu tiếp xúc với nhựa. Các dấu hiệu và triệu chứng của sốc phản vệ bao gồm:

Có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nha sĩ.
Bạn nên làm gì?

Bạn nên tránh tiếp xúc với các sản phẩm từ nhựa cao su. Ngay khi gặp nha sĩ hoặc bác sĩ, hãy báo với nha sĩ hoặc bác sĩ về tình hình bệnh lý và sức khỏe của bạn. Nha sĩ hoặc bác sĩ sẽ tư vấn những biện pháp phòng ngừa cho những lần khám tiếp theo.
Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Hãy gọi cấp cứu nếu bạn nghĩ bạn hoặc con bạn bị sốc phản vệ. Nếu bạn có những phản ứng ít nghiêm trọng hơn sau khi tiếp xúc với nhựa cao su, hãy nói gọi cho bác sĩ. Nếu có thể, hãy đến gặp bác sĩ khi bạn hoặc con bạn đang xảy ra triệu chứng dị ứng để bác sĩ có thể dễ dàng chẩn đoán tình hình của bạn.
Bạn nên phòng ngừa dị ứng nhựa như thế nào?